به گزارش حیوان خانگی بگیر، در صورتیکه مسئولان وزارت بهداشت از انتساب سالانه ده ها هزار مرگ به آلودگی هوا خبر می دهند، اجرای ناقص قانون هوای پاک بازهم یکی از مهم ترین موانع بهبود کیفیت هوا در کشور محسوب می شود.
خبرگزاری مهر - گروه جامعه:
آلودگی هوا سال هاست که به یکی از مهم ترین چالش های محیط زیست و سلامت عمومی در ایران تبدیل گشته است. مشکلی که هر سال با آغاز فصل سرما و پدیده وارونگی هوا، زندگی میلیونها شهروند را تحت تاثیر قرار می دهد و علاوه بر تهدید سلامت مردم، هزینه های سنگینی را هم به کشور تحمیل می کند. در چنین شرایطی، نامگذاری روزی با عنوان «هوای پاک؛ تعهد مسئولان، مسئولیت شهروندی» یادآور این حقیقت است که تحقق هوای سالم نیازمند همکاری هم زمان دولت، دستگاههای اجرایی، صنایع و شهروندان است.روز ملی هوای پاک مهلتی برای بازبینی در عملکرد دستگاههای مسئول و بررسی میزان تحقق اهدافی است که در قوانین و برنامه های مختلف برای کاهش آلودگی هوا پیشبینی شده است. باآنکه در سالهای قبل اقدامات گوناگونی در عرصه توسعه حمل و نقل عمومی، ارتقاء کیفیت سوخت و کنترل صنایع آلاینده انجام شده، اما آمارها نشان داده است آلودگی هوا همچنان یکی از مهم ترین دغدغه های محیط زیست کشور بشمار می رود.
فرسودگی ناوگان حمل و نقل عمومی
کارشناسان باور دارند عوامل گوناگونی همچون تردد خودرو ها و موتورسیکلت های فرسوده، مصرف سوخت های فسیلی، فعالیت برخی صنایع آلاینده، فرسودگی ناوگان حمل و نقل عمومی و رشد نامتوازن شهرها در ایجاد وضعیت کنونی نقش دارند. از همین رو مواجهه با این پدیده نیازمند مجموعه ای از اقدامات هماهنگ و بلند مدت است.
یکی از مهم ترین اسناد قانونی کشور در این عرصه، قانون هوای پاک است که در سال ۱۳۹۶ به تصویب رسید و برای دستگاههای مختلف همچون وزارت خانه ها، شهرداری ها، خودروسازان و صنایع وظایف مشخصی تعیین کرد. در عین حال، خیلی از کارشناسان و مسئولان باور دارند بخش قابل توجهی از تکالیف پیشبینی شده در این قانون هنوز به صورت کامل اجرا نشده است.
گذشت چند سال از تصویب قانون
شینا انصاری، رئیس سازمان حفاظت محیط زیست، در ماه های اخیر با تکیه بر اهمیت اجرای قانون هوای پاک اعلام نموده است که با وجود گذشت چند سال از تصویب این قانون، هنوز خیلی از اهداف آن محقق نشده و برای رسیدن به نتایج مطلوب، همکاری جدی تر همه دستگاههای مسئول ضرورت دارد. او همینطور بر لزوم کاهش آلایندگی منابع متحرک و ثابت، توسعه حمل و نقل عمومی و گسترش استفاده از انرژی های پاک تاکید کرده است.
در کنار هشدارهای محیط زیست، مسئولان وزارت بهداشت هم نسبت به نتایج گسترده آلودگی هوا بر سلامت جامعه اخطار داده اند. علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت، آلودگی هوا را یکی از مهم ترین عوامل تهدیدکننده سلامت عمومی کشور دانسته و اعلام نموده است که سالانه حدود ۵۷ تا ۵۹ هزار مرگ در کشور به این معضل منتسب می شود. به گفته ی ایشان، خسارت اقتصادی ناشی از آلودگی هوا در عرصه سلامت به حدود ۱۷ تا ۱۸ میلیارد دلار در سال می رسد.
رئیسی همینطور با اشاره به افزایش مراجعات بیماران قلبی و تنفسی در ایام آلوده تاکید کرده است که تعطیلی مدارس و ادارات تنها راهکاری موقت برای کاهش مواجهه مردم با آلودگی هواست و حل اساسی این بحران در گرو اجرای کامل قانون هوای پاک، نوسازی ناوگان فرسوده، توسعه حمل و نقل عمومی و کنترل منابع آلاینده است.
افزایش بیماریهای قلبی و عروقی
عباس شاهسونی، رئیس سابق گروه سلامت هوا و تغییر اقلیم وزارت بهداشت هم آلودگی هوا را مهم ترین خطر محیط زیستی برای سلامت انسان عنوان کرده و اعتقاد دارد ذرات معلق موجود در هوا با افزایش بیماریهای قلبی و عروقی، سکته های مغزی، سرطان ریه و بیماریهای مزمن تنفسی ارتباط مستقیم دارند. به گفته ی ایشان، کودکان، سالمندان، زنان آبستن و بیماران دچار بیماریهای زمینه ای بیشتر از سایر گروه ها در معرض صدمه های ناشی از آلودگی هوا قرار دارند.
کارشناسان حوزه سلامت تاکید می کنند آلودگی هوا تنها یک مساله محیط زیستی نیست، بلکه یک بحران سلامت عمومی شمرده می شود. بالارفتن هزینه های درمانی، کاهش راندمان نیروی کار، وخامت بیماری های مزمن و کاهش کیفیت زندگی همچون نتایج مستقیم این معضل بشمار می رود.
در کنار مسئولیت دستگاههای اجرایی، نقش شهروندان هم در پایین آوردن آلودگی هوا اهمیت ویژه ای دارد. استفاده از حمل و نقل عمومی، انجام معاینه فنی خودرو ها، کاهش سفرهای غیرضروری با خودرو های شخصی، صرفه جویی در مصرف انرژی و توجه به مسایل محیط زیست می تواند سهم قابل توجهی در بهبود کیفیت هوا داشته باشد.
کارشناسان باور دارند تحقق هوای پاک بدون مشارکت عمومی ممکن نیست. همان گونه که اجرای قوانین و سیاستهای کلان بر عهده دولت و دستگاههای مسئول است، شهروندان هم با انتخاب سبک زندگی سازگارتر با محیط زیست می توانند در پایین آوردن آلودگی هوا نقش مؤثری ایفا کنند.
امروز شعار «هوای پاک؛ تعهد مسئولان، مسئولیت شهروندی» بیشتر از هر زمان دیگری یادآور یک مسئولیت مشترک است؛ مسئولیتی که از مدیران و تصمیم گیران تا تک تک شهروندان را در بر می گیرد. هوای پاک یک مطالبه عمومی و حق مسلم مردم است و رسیدن به آن نیازمند عزم ملی، اجرای دقیق قوانین، گسترش زیرساخت های پاک و مشارکت آگاهانه شهروندان خواهد بود.
خلاصه اینکه از همین رو مواجهه با این پدیده نیازمند مجموعه ای از اقدامات هماهنگ و طولانی مدت است. یکی از مهم ترین اسناد قانونی کشور در این حوزه، قانون هوای پاک است که در سال ۱۳۹۶ به تصویب رسید و برای دستگاههای مختلف همچون وزارت خانه ها، شهرداری ها، خودروسازان و صنایع وظایف مشخصی تعیین کرد. شینا انصاری، رییس سازمان حفاظت محیط زیست، در ماه های اخیر با تاکید بر اهمیت اجرای قانون هوای پاک اعلام نموده است که با وجود گذشت چند سال از تصویب این قانون، هنوز بسیاری از اهداف آن محقق نشده و برای رسیدن به نتایج مطلوب، همکاری جدی تر همه دستگاههای مسئول لازم است. همان گونه که اجرای قوانین و سیاست های کلان بر عهده دولت و دستگاههای مسئول است، شهروندان هم با انتخاب سبک زندگی سازگارتر با محیط زیست می توانند در پایین آوردن آلودگی هوا نقش مؤثری ایفا کنند. امروز شعار هوای پاک؛ تعهد مسئولان، مسئولیت شهروندی بیش از هر زمان دیگری یادآور یک مسئولیت مشترک است؛ مسئولیتی که از مدیران و تصمیم گیران تا تک تک شهروندان را در بر می گیرد.