زنگ خطر گازگرفتگی در تهران ۶۵ قربانی در شش ماه، ۳۲ مسموم در ۱۰ روز
به گزارش حیوان خانگی بگیر، با سرد شدن هوا و بازگشت بخاری ها و وسایل گرمایشی به خانه ها، خطر خاموش و بی صدای مونوکسیدکربن بار دیگر به یکی از نگرانی های جدی سلامت شهروندان تبدیل گشته است.
خبرگزاری مهر، گروه استانها - امیرماهان محمدی یکتا: استان تهران در ایام سرد سال، چهره دیگری به خود می گیرد؛ پنجره ها بسته تر می شوند، بخاری ها روشن و گرمای خانه به یکی از مهم ترین دغدغه های خانواده ها تبدیل می شود. در همین روزهای به ظاهر آرام، خطری نامرئی می تواند در فضای خانه جریان پیدا کند؛ گازی بی رنگ و بی بو که بدون هشدار حسی، فرصت تشخیص را از افراد می گیرد و گاه قبل از آن که کسی متوجه حضورش شود، اعضای یک خانواده را راهی بیمارستان یا حتی کام مرگ می کند.
مونوکسیدکربن، محصول احتراق ناقص سوخت در وسایل گرمایشی و سایر تجهیزات سوخت سوز است؛ گازی که به سبب نداشتن رنگ و بو، بسادگی در محیط منتشر می شود و تنفس آن می تواند به مسمومیت شدید و مرگ منجر شود، نقص در دودکش ها، تهویه نامناسب، نصب غیراصولی وسایل گرمایشی و استفاده ناصحیح از تجهیزات گازسوز، از عواملی هستند که در فصل سرما احتمال بروز چنین حوادثی را می افزایند.
آمارهای پخش شده از وضعیت استان تهران نشان میدهد این خطر فقط یک هشدار تکراری فصلی نیست و بازهم قربانی می گیرد.
۳۲ مسموم در ۱۰ روز؛ هشدار اورژانس تهران
شروین تبریزی، سخنگوی اورژانس استان تهران، در تشریح آخرین آمار مسمومیت با گاز مونوکسیدکربن به گزارشگر مهر اعلام نمود: از ۱۰ تا ۲۰ آبان ماه ۱۴۰۵، تعداد ۳۲ نفر در استان تهران گرفتار مسمومیت با این گاز شده اند که از این شمار، هشت نفر به مراکز درمانی منتقل شدند و ۲۴ نفر دیگر نیز در محل حادثه از خدمات اورژانس استفاده کردند.
وی با اشاره به آغاز فصل سرد سال، بر ضرورت رعایت نکات ایمنی در استفاده از وسایل گرمایشی تاکید کرد و اظهار داشت: مونوکسیدکربن گازی بی رنگ، بی بو، نامرئی، بسیار سمی و کشنده است.
به گفته تبریزی، سردرد، سرگیجه، تهوع، خستگی و علائمی شبیه آنفلوانزا از علامتهای اولیه مسمومیت با این گاز هستند؛ علائمی که ممکنست در ابتدا با خستگی روزانه یا بیماری های فصلی اشتباه گرفته شوند. در موارد شدیدتر نیز کاهش فشار خون، افت سطح هوشیاری و تشنج رخ می دهد و در صورت ادامه مواجهه، مسمومیت می تواند به مرگ منجر شود.
سخنگوی اورژانس استان تهران همین طور تاکید کرد: در صورت بروز چنین شرایطی، باز کردن پنجره ها و خارج کردن فرد مسموم از محیط آلوده باید در اولویت قرار گیرد.
افزایش ۲۷ درصدی قربانیان در تهران؛ ۸۶ درصد حوادث در خانه ها
نگاهی به آمارهای اعلام شده از طرف کامران عبدولی، معاون پیشگیری سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران، ابعاد جدی تری از این خطر را آشکار می کند. وی به گزارشگر مهر اظهار داشت: در شش ماهه ابتدای سال ۱۴۰۴، تعداد ۵۱ نفر در استان تهران بر اثر مسمومیت با مونوکسیدکربن جان باختند؛ اما این رقم در شش ماهه ابتدای سال ۱۴۰۵ به ۶۵ نفر رسیده است؛ افزایشی حدود ۲۷ درصدی که نشان میدهد با وجود هشدارهای سالانه، خطر گازگرفتگی بازهم در زندگی شهروندان حضور دارد.
این آمار در سطح کشور نیز نگران کننده است، برمبنای اظهارات عبدولی، در پنج ماهه ابتدای سال ۱۴۰۵، تعداد ۲۶۱ نفر در کشور بر اثر مسمومیت با مونوکسیدکربن جان خودرا از دست داده اند که در مقایسه با مدت مشابه سال قبل حدود ۲۲ درصد افزایش نشان میدهد. همین طور شمار قربانیان این گاز در کل کشور از حدود ۸۵۷ نفر در سال ۱۴۰۳ به ۸۳۰ نفر در سال ۱۴۰۴ رسیده است؛ کاهشی محدود که بازهم از تداوم صدها مورد مرگ قابل پیشگیری در هر سال حکایت دارد.
در استان تهران، موضوع فقط به تعداد قربانیان محدود نمی شود؛ محل وقوع حوادث نیز نکته ای قابل تأمل دارد. برمبنای بررسی های سازمان آتش نشانی شهرداری تهران، ۸۶ درصد تلفات ناشی از مونوکسیدکربن در محیط های مسکونی رخ می دهد. سه درصد تلفات به مراکز صنعتی و کارگاهی، دو درصد به خودرو ها، دو درصد به مراکز تجاری، دو درصد به چادرهای مسافرتی و پنج درصد به سایر اماکن مربوط است.
این آمار نشان میدهد خانه، همان جایی که باید امن ترین پناهگاه اعضای خانواده باشد، در صورت بی توجهی به اصول ایمنی می تواند به محل وقوع یکی از خطرناک ترین حوادث فصل سرما تبدیل گردد، روشن گذاشتن خودرو در پارکینگ های بدون تهویه مناسب، استفاده از وسایل گرمایشی نامناسب در کارگاه ها و حتی گرم کردن چادر با وسایل احتراقی غیراستاندارد نیز از موقعیت هایی است که می تواند به تجمع این گاز منجر شود.
قاتلی که دیده و احساس نمی شود
یکی از مهم ترین خاصیت های مونوکسیدکربن، ناتوانی حواس انسان در تشخیص آن است. بر خلاف گاز شهری که برای شناسایی نشت آن ماده بودارکننده به کار می رود، مونوکسیدکربن به خودی خود بی رنگ و بی بو است و فرد نمی تواند با بوییدن هوا یا مشاهده تغییرات ظاهری محیط، از وجود آن باخبر شود.
این گاز بعد از ورود به بدن، با هموگلوبین خون ترکیب می شود و مانع انتقال مؤثر اکسیژن به اندام ها و بافت های بدن خواهد شد. به همین دلیل، مغز و قلب که برای ادامه فعالیت به اکسیژن نیاز دارند، در مقابل مسمومیت صدمه پذیرند.
خطر دیگر آن است که علایم اولیه گازگرفتگی همیشه هشداردهنده به نظر نمی رسند، سردرد، سرگیجه، تهوع، ضعف، خواب آلودگی و احساس خستگی ممکنست با سرماخوردگی یا آنفلوانزا اشتباه گرفته شوند. گاهی چند نفر از اعضای یک خانواده بطور هم زمان گرفتار سردرد و بی حالی می شوند، اما بجای احتمال مسمومیت، تصور می کنند همگی به یک بیماری فصلی مبتلا شده اند.
در چنین شرایطی، ادامه حضور در محیط آلوده می تواند وضعیت را به سرعت وخیم تر کند. کاهش سطح هوشیاری، اختلال در عملکرد دستگاه عصبی، تشنج و در نهایت ایست قلبی و مرگ از نتایج احتمالی مسمومیت شدید هستند.
دودکشی که راه نجات را می بندد
در خیلی از حوادث گازگرفتگی، مشکل از نقص در راه خروج محصولات احتراق شروع می شود، دودکشی که به درستی نصب نشده، مسیر خروجی مسدودشده، اتصالات نامناسب یا نبود جریان هوای تازه می تواند شرایطی ایجاد نماید که گازهای حاصل از احتراق بجای خروج از ساختمان، در فضای داخلی منتشر شوند.
جلال ملکی، سخنگوی سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران، در گفتگو با گزارشگر مهر از شهروندان خواست: پیش از راه اندازی وسایل گرمایشی، مسیر دودکش ها را بررسی نمایند و از باز بودن مسیر ورود هوای تازه به ساختمان مطمئن شوند.
وی همین طور نسبت به استفاده از دودکش های غیراستاندارد، بخصوص انواع فنری و آکاردئونی، هشدار داده و بر ضرورت استفاده از دودکش مناسب و نصب اصولی آن تاکید کرد.
به گفته ملکی، ممکنست در ماه های گرم سال پرندگان در راه دودکش لانه بسازند یا اشیا و زباله ها راه خروج دود را مسدود کنند؛ ازاین رو بررسی مسیر دودکش قبل از آغاز فصل سرما لازم است.
در کنار این موارد، استفاده از اجاق گاز برای گرم کردن خانه، روشن گذاشتن خودرو در پارکینگ بسته و استفاده از وسایل احتراقی نامناسب در محیط های بدون تهویه، از رفتارهای پرخطری است که می تواند نتایج جبران ناپذیری داشته باشد.
پیشگیری؛ چند اقدام ساده برای ممانعت از یک فاجعه
سخنگوی اورژانس استان تهران در گفتگو با گزارشگر مهر تاکید کرد: جلوگیری از مسمومیت با مونوکسیدکربن، قبل از روشن کردن وسایل گرمایشی شروع می شود، بررسی سلامت بخاری، آبگرمکن و شوفاژ، اطمینان از باز بودن مسیر دودکش، محکم بودن اتصالات و وجود جریان هوای تازه در خانه، از مهم ترین اقداماتی است که نباید به روزهای سرد و وقوع حادثه موکول گردد.
شروین تبریزی اظهار داشت: رنگ شعله وسایل گازسوز نیز اهمیت دارد؛ شعله باید عمدتا آبی باشد و مشاهده شعله زرد یا نارنجی می تواند نشانه احتراق نامناسب باشد و ضرورت بررسی دستگاه توسط متخصص را مطرح کند.
وی اضافه کرد: استفاده از کلاهک استاندارد H در آخر دودکش، خودداری از مسدود کردن منافذ ورود هوا و نصب دستگاه هشداردهنده مونوکسیدکربن نیز می تواند به کاهش خطر کمک نماید.
سخنگوی اورژانس استان تهران تصریح کرد: البته رعایت این موارد به معنای مصونیت کامل نیست و سرویس دوره ای تجهیزات و بررسی تخصصی دودکش ها بازهم ضروریست.
وقتی علایم ظاهر می شوند، زمان برای نجات جان اهمیت دارد
وی اظهار داشت: با وجود تمام اقدامات پیشگیرانه، آگاهی از نحوه برخورد با مسمومیت احتمالی نیز به اندازه رعایت اصول ایمنی اهمیت دارد. اگر یکی از اعضای خانواده گرفتار سردرد، سرگیجه، تهوع، ضعف یا کاهش هوشیاری شد و احتمال وجود مونوکسیدکربن در محیط مطرح بود، باید فورا همه افراد از ساختمان بیرون بروند و به هوای آزاد بروند.
تبریزی افزود: در صورت امکان و بدون به خطر انداختن جان خود، درها و پنجره ها را برای تهویه باز کنید، اما برای خاموش کردن وسیله معیوب یا نجات فرد، در محیط آلوده باقی نمانید، بعد از خروج، با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید و احتمال مسمومیت با مونوکسیدکربن را اطلاع دهید.
وی اظهار داشت: حتی اگر فرد بعد از خروج از محیط آلوده احساس بهبودی کرد، ارزیابی پزشکی ضروری است؛ برای اینکه کاستن علائم ظاهری لزوماً به معنای برطرف شدن خطر نیست.
تبریزی اضافه کرد: دراین میان، نباید فراموش کرد که فردی که برای کمک وارد محیط آلوده می شود نیز ممکنست به همان سرنوشت گرفتار شود؛ ازاین رو امدادرسانی باید با رعایت اصول ایمنی و کمک نیروهای تخصصی صورت گیرد.
تهران و ضرورت عبور از هشدارهای تکراری
آمارهای سالهای گذشته نشان میدهد که مونوکسیدکربن بازهم یکی از فاکتورهای مهم مرگ های قابل پیشگیری در کشور است، قدرت الله محمدی، رییس سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی شهرداری تهران، به گزارشگر مهر اعلام نمود: در سال ۱۴۰۴، تعداد ۸۳۰ نفر در کشور بر اثر مسمومیت با این گاز جان خودرا از دست داده اند.
وی همین طور از جان باختن ۱۲۷ نفر در استان تهران طی همین سال خبر داد؛ آماری که جایگاه تهران را از نظر شمار قربانیان در بین کلان شهرهای کشور نگران کننده نشان میدهد.
اکنون که سرمای پاییز و زمستان بار دیگر استفاده از وسایل گرمایشی را افزایش داده است، جلوگیری از گازگرفتگی نباید به چند سفارش تکراری در رسانه ها محدود بماند. آموزش مستمر خانواده ها، نظارت بر ایمنی ساختمان ها، بررسی دوره ای تجهیزات گرمایشی و دسترسی شهروندان به خدمات مشاوره و امدادی، حلقه هایی هستند که باید در کنار یکدیگر قرار گیرند.
مونوکسیدکربن نه صدایی دارد که کسی را از حضور خود آگاه کند و نه بویی که بتوان آنرا قبل از وقوع حادثه تشخیص داد؛ اما نتایج آن می تواند در چند ساعت، آرامش یک خانه را به اندوهی جبران ناپذیر تبدیل کند. در حالی که آمار تلفات استان تهران در نیمه نخست سالجاری افزایش پیدا کرده، توجه به ایمنی وسایل گرمایشی دیگر فقط یک سفارش فصلی نیست، بلکه ضرورتی برای صیانت از جان خانواده هاست؛ ضرورتی که رعایت آن می تواند فاصله میان یک شب سرد زمستانی و یک حادثه مرگبار را رقم بزند.
بطور خلاصه، بگفته تبریزی، سردرد، سرگیجه، تهوع، خستگی و علائمی شبیه آنفولانزا از علامتهای اولیه مسمومیت با این گاز هستند؛ علائمی که ممکنست در ابتدا با خستگی روزانه یا بیماریهای فصلی اشتباه گرفته شوند. سه درصد تلفات به مراکز صنعتی و کارگاهی، دو درصد به خودروها، دو درصد به مراکز تجاری، دو درصد به چادرهای مسافرتی و پنج درصد به سایر اماکن مربوط است. این گاز پس از ورود به بدن، با هموگلوبین خون ترکیب می شود و مانع انتقال مؤثر اکسیژن به اندام ها و بافت های بدن خواهد شد.
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب