توضیحاتی درباره جدیدترین اثر جهانی ایران و یك سوال

چرا خوش نویسی به نام کشورهای عربی و ترکیه ثبت شد؟

چرا خوش نویسی به نام کشورهای عربی و ترکیه ثبت شد؟

به گزارش حیوان خانگی بگیر خوش نویسی ایران با عنوان اصلی «برنامه ملی پاسداری از هنر سنتی خوشنویسی در ایران» درحالی در یونسکو به ثبت رسید که ۱۶ کشور عربی و ترکیه هم خوش نویسی را همزمان به نام خود ثبت کرده اند. اقدام آن کشورها و عنوان پرونده‌ی ایران، ابهاماتی را مطرح کرده است، همچون اینکه آیا ایران فقط توانسته یک برنامه ملی برای پاسداری از خوش نویسی را در یونسکو ثبت کند؟ و چرا در زمان ثبت پرونده های آن کشورها، به خاستگاه خوش نویسی در ایران توجهی نشده است؟


مصطفی پورعلی ـ مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیاء میراث معنوی و طبیعی ـ در گفتگو با ایسنا درباره پرونده خوش نویسی ایران که با عنوان «برنامه ملی پاسداری از هنر سنتی خوشنویسی در ایران» در شانزدهمین نشست کمیته بین الدول حفاظت از میراث فرهنگی ناملموس و در بخش "برنامه های خوب پاسداری" به ثبت رسید و در توضیح تفاوت ثبت این پرونده با پرونده های خوش نویسی ترکیه و کشورهای عربی که در لیست میراث ناملموس ثبت شده است، اظهار داشت: کنوانسیون ۲۰۰۳ یونسکو که کشورها به باعث آن عناصر فرهنگی ناملموس خویش را ثبت جهانی می کنند سه لیست دارد؛ نخست لیست "میراث مُعرف ناملموس" که عناصر فرهنگی در این لیست هم راستا با شاخصهای آن کنوانسیون معرفی و ثبت می شوند. بیشتر ثبت های جهانی در لیست مُعرف اتفاق می افتد، از ایران هم تا کنون ۱۴ عنصر فرهنگی ناملموس ثبت شده است.
او اضافه کرد: دسته دوم "میراث ناملموس درخطر" است که ثبت آثار در این لیست به نسبت میراث مُعرف آسان تر است. معمولاً آثاری که شرایط پاسداری و حفاظت خوبی ندارند و یا در حال نابودی و در خطر انقراض هستند، در این لیست ثبت می شوند که از ایران دو میراثِ «دانش ساخت لنج و دریانوردی با لنج در خلیج فارس» و «نقالی؛ قصه گویی نمایشی» در این لیست قرار گرفته اند و متاسفانه امکان تغییر هم وجود ندارد که البته یونسکو با همفکری کشورهای عضو دنبال چاره منطقی و مناسب برای آثاری است که وضعیت آنها بهبود پیدا کرده و باید از لیست میراث ناملموس در خطر بیرون بروند.
پورعلی افزود: لیست سوم این کنوانسیون که ثبت آثار در آن دشوارتر از دو لیست دیگر بوده، "برنامه های خوب پاسداری یونسکو" است. آثاری که به این لیست وارد شده اند در عین معرفی، پاسداری خوبی هم باید داشته باشند که کاملا برخلاف لیست میراث ناملموس در خطر است، یعنی کشورها آن قدر آن اثر را خوب پاسداری کرده اند که می تواند در عین ثبت در لیست میراث ناملموس جهانی یونسکو، ترویج دهنده باشد. این لیست اهمیت بالایی دارد و برای کشورها و یونسکو مهم می باشد.
مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیاء میراث معنوی و طبیعی اظهار داشت: در اجلاس سال جاری حدود ۴۸ پرونده برای ثبت در "فهرست مُعرف" میراث ناملموس عنوان شد که ثبت در این دسته، دشواری چندانی ندارد و معمولاً کشورها علاقه زیادی برای ثبت آثارشان در لیست مُعرف میراث ناملموس یونسکو دارند. درحالی که برای برنامه های خوب پاسداری فقط پنج کشور همچون ایران پرونده عرضه کرده اند که ثبت پرونده «برنامه ملی پاسداری از هنر سنتی خوش نویسی در ایران» در این لیست، دستاورد بزرگ و مهمی برای جمهوری اسلامی ایران، بخصوص برای مردم کشور شمرده می شود. شش پرونده هم سال جاری از جانب کشورها برای ثبت در لیست میراث ناملموس در خطر مطرح گردیده است.
او افزود: برنامه ملیِ پاسداری از یک عنصر فرهنگی ناملموس به منزله دو ثبتِ همزمان یک پرونده است، یعنی هم عنصر فرهنگی ناملموس ثبت جهانی شده و هم به تایید یونسکو رسانده اید که به خوبی می توانید از این عنصر پاسداری کنید. اتفاقا تهیه چنین پرونده ای به مراتب سخت تر از میراث معرفی و در خطر است که دستاورد بسیار مهمی برای ایران به شمار می آید.
پورعلی در عین حال بیان نمود: نکته مثبت و مهم دیگرِ ورود به این لیست، آن است که برنامه پاسداری کشورها جنبه ترویجی دارد و برنامه آنها چاپ می شود و در اختیار کشورهایی که آثار و میراث مشابه دارند، قرار می گیرد.
وی همینطور اظهار داشت: ایران پرونده «زیارت رضوی» را هم برای طرح در لیست برنامه های خوب پاسداری میراث ناملموس در اجلاس سال ۲۰۲۳ میلادی به یونسکو فرستاده است. علاوه بر این، شش پرونده دیگر همچون «جشن یلدا» مشترک با افغانستان، «نوغان داری و ابریشم ریسی» مشترک با ترکیه، افغانستان، آذربایجان، ترکمنستان، تاجیکستان و ازبکستان، «ترکمن دوزی» مشترک با ترکمنستان، «جشن مهرگان» مشترک با تاجیکستان و «مهارت ساختن و نواختن عود» مشترک با سوریه در نوبت بررسی اجلاس آینده قرار دارند که این پرونده ها در بخش "میراث ناملموس مُعرف" مطرح شده اند.
پورعلی در توضیح این که چرا کشورهای عربی، ترکیه و ایران هر یک خوش نویسی را در پرونده هایی مجزا به نام خود ثبت کرده اند، اظهار نمود: ما هم می توانستیم مثل ترکیه و کشورهای عربی، خوش نویسی را در لیست مُعرف میراث ناملموس ثبت نماییم. خیلی راحت بود، اما می خواستیم گام بلندتری برداریم و برنامه پاسداری، در عین معرفی خوش نویسی را عرضه کردیم. حتی تمایل داریم «نوروز» را که قبلا در لیست معرفی به صورت مشترک با چند کشور ثبت شده است، در برنامه خوب پاسداری ثبت نماییم.
مدیرکل ثبت و حریم آثار و حفظ و احیاء میراث معنوی و طبیعی در پاسخ به این ابهام و برداشت که یونسکو فقط "برنامه پاسداری ایران از خوش نویسی" را پذیرفته، درحالی که این نوع خوش نویسی خاستگاه ایرانی دارد، ولی به نام کشورهای عربی و ترکیه ثبت شده است؟ خاطرنشان کرد: کشورهای عربی، خط یا خوش نویسی عربی را ثبت کرده اند، رسم الخط ما فارسی است و منطقی نبود با کشورهای عربی پرونده مشترک داشته باشیم. از طرفی، اولویت هر کشور استفاده از سهمیه ملی خود است، مگر اینکه محدودیت و یا مسئله ای پیش آید. ترکیه یک پرونده ملی عرضه کرد و ما هم می خواستیم از سهمیه ملی خود استفاده نمائیم. البته ما به اقدام ترکیه معترض شده بودیم، چون که قبلا عنوان پرونده آنها «خوش نویسی اسلامی» بود، ولی بعد از پیگیری و اعتراض ایران، عنوان این پرونده تغییر نمود و به «خوش نویسی سنتی در هنر اسلامی در ترکیه» تبدیل شد. در واقع ترکیه خوش نویسی سنتی کشور خویش را ثبت کرده است. ترکیه همکاری دوستانه ای در جریان اصلاح عنوان پرونده داشت و اعتراض ایران هم فنی بود.
او تصریح کرد: بارها گفته شده کنوانسیون ۲۰۰۳ هیچ منعی برای ثبت عناصر فرهنگی کشورهای مختلف ندارد. طبیعی است که خوش نویسی در کشورها و فرهنگ های مختلف وجود داشته باشد، همان گونه که چین هم خوش نویسی خویش را ثبت جهانی کرده است.
پورعلی درباره اینکه با عنایت به پذیرش پرونده خوش نویسی ایران در "فهرست برنامه های خوب پاسداریِ" کمیته میراث ناملموس یونسکو، آیا این برنامه در شمار میراث ناملموس ایران در یونسکو قرار گرفته و هفدمین میراث ناملموس جهانی ایران به حساب می آید؟ اظهار داشت: خوش نویسی ایران، هفدهمین عنصر میراث فرهنگی ایران است که در لیست جهانی میراث ناملموس یونسکو ثبت شده. در حال حاضر ۱۴ میراث ناملموس در لیست مُعرف، دو اثر در لیست میاث ناملموس در خطر و یک اثر در برنامه خوب پاسداری یونسکو به نام ایران ثبت شده است.




منبع:

1400/09/26
19:31:59
5.0 / 5
369
تگهای خبر: انقراض , حفاظ , مهارت
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۶ بعلاوه ۳
حیوان خانگی GetPet

حیوان خانگی بگیر


واگذاری حیوانات خانگی

getpet.ir - مالکیت محتوا و شکل سایت حیوان خانگی بگیر محفوظ است